Opis niektórych objawów chorobowych

Do wzmożonego pragnienia prowadzi utrata płynów spowodowana silnym poceniem się, wymiotami, biegunką oraz gromadzeniem się wody w tkankach. Należy pamiętać, że wraz z utratą płynów następuje również utrata składników mineralnych, które się w nich znajdują. Dlatego uzupełniając straty lepiej stosować zamiast wody tak zwane wielo elektrolitowe roztwory izotoniczne, zawierające kationy sodowe, potasowe, a także aniony chlorkowe oraz inne składniki mineralne. Warto wiedzieć, że wzmożone pragnienie jest często pierwszym objawem rozpoczynającej się cukrzycy wywoływanym przez wzrost poziomu cukru we krwi. Ponieważ w leczeniu cukrzycy wczesne rozpoznanie choroby ma niezwykle istotne znaczenie pojawienie się nadmiernego pragnienia powinno zawsze skłaniać do skonsultowania z lekarzem i przeprowadzenia odpowiednich badań. Skrajnie silne pragnie nie występuje w moczówce prostej. Objawem tej raczej rzadko spotykanej choroby jest nadmierne wydzielanie moczu, a co za tym idzie – ciągłe i nieprzerwane uczucie pragnienia. Nieco częściej zdarza się pragnienie maniakalne, prowadzące do nadmiernego przyjmowania płynów, a tym samym – do nadmiernego wydalania moczu.

Uczucie zmęczenia należy do najczęściej pojawiających się objawów chorobowych. Może bowiem być wywołane nie tylko przepracowaniem umysłowym czy fizycznym, lecz także zaburzeniami przemiany materii, zaburzeniami hormonalnymi, infekcjami, zatruciami i nowotworami, a ponadto – zaburzeniami psychicznymi. Zmęczenie spowodowane  przyczynami natury organicznej, na przykład przewlekłą niedoczynnością kory nadnerczy, daje się we znaki raczej wieczorem, a zmęczenie na tle wegetatywnym – raczej rano. Uczucie ogólnego zmęczenia towarzyszy anemii, chorobom nerek i wątroby. To samo odnosi się do przewlekłego zatrucia tlenkiem węgla, na które cierpi każdy, kto dużo pali. Przyczyna ogólnego zmęczenia mogą być także inne przewlekłe zatrucia oraz niektóre leki. Natomiast zmęczenie „psychiczne” może występować bądź jako wegetatywny syndrom psychiczny, z towarzyszącymi mu uczuciami strachu, niepewności, poczuciem porażki życiowej i zbliżającej się katastrofy bądź też jako postać depresji. Depresje dzielimy z kolei na trzy podstawowe typy, a mianowicie na mające charakter reaktywny, endogenny lub objawowy. Zmęczenie towarzyszy w dzisiejszych czasach prawie każdemu.

Bardzo duży ubytek wagi może mieć w zasadzie cztery przyczyny. Pierwszą z nich jest niedostateczne spożycie żywności. Może być spowodowane brakiem żywności lub  całkowitymi czy częściowymi dietami głodówkowymi. Spadek wagi powodują też różne postacie braku apetytu. Drugą przyczyną jest niedostateczne wchłanianie pokarmu przez jelito tak zwany malabsorbtion. Bywa przyczyną przewlekłych biegunek, a także występuje w wypadku powstania skrótowych połączeń między żołądkiem, a jelitem grubym, na przykład w skutek przetoki jelitowej lub celowo przeprowadzonej operacji. Następną przyczyną jest niedostateczne pozyskiwanie składników spożytego jedzenia. Ma to miejsce w przypadku niedostatecznej ilości enzymów trawiennych żołądka, wątroby lub trzustki. Może wystąpić również po operacji żołądka. Ostatnią przyczyną jest znaczne podwyższenie zapotrzebowania organizmu na pokarm. Zjawisko to występuje przy wspomnianej już nadczynności tarczycy, a także przy schorzeniach nowotworowych. Tasiemce, niegdyś główni sprawcy nadmiernego zapotrzebowania na pokarm, są już dzisiaj raczej rzadkością. Wiele innych pasożytów układu pokarmowego wywołuje wraz z innymi objawami spadek masy ciała.

Niechęć do jedzenia może mieć różne przyczyny. Nierzadko kryje się za tym niedobór żelaza lub witaminy B12. Przyczyna mogą być tak niekorzystne zmiany zawartości składników mineralnych we krwi, na przykład zbyt duża ilość wapnia. Brak apetytu jest też wczesnym objawem zapalenia wątroby, a przy istniejących już schorzeniach wątroby zwiastuje nadchodzące pogorszenie. U cukrzyków stanowi często oznakę wzrostu poziomu cukru we krwi. Towarzyszy niemal zawsze chorobom żołądka. Występuje w zaawansowanej niewydolności nerek oraz w chorobie nadnerczy zwanej cisawicą. Z apetytu „okrada” nas też wiele medykamentów, a przodują w tym oczywiście leki celowo hamujące łaknienie. Przy przyjmowaniu preparatów z naparstnicy warto wiedzieć, że utrata apetytu jest czasem oznaką ich przedawkowania. Na podstawie elektrokardiogramu lekarz może stwierdzić, czy tak jest rzeczywiście. Łaknienie zmniejszają także narkotyki i alkohol. Brak apetytu spowodowany jest jednak względami natury psychicznej. U dzieci niechęć do jedzenia powstaje często na tle przeciążenia psychicznego. W późniejszym wieku zwłaszcza u dziewcząt w okresie dojrzewania, niechęć ta może przybrać skrajną, a czasem niebezpieczną dla życia postać jadłowstrętu psychicznego.

Bezsenność jest często występującym symptomem chorobowym i dlatego bez uwzględnienia innych objawów nie może wystarczyć do postawienia diagnozy. Wyróżniamy trzy główne postacie bezsenności: pierwszym z nich jest bezsenność uwarunkowana psychicznie. Ta postać jest najczęściej spotykana, jej przyczyny bowiem też są liczne i różnorodne. Mogą to być przejściowe przeżycia duchowe, które nie pozwalają zasnąć, lub zbyt intensywne wydarzenia dnia codziennego, które utrzymują świadomość w stanie czuwania, a czasem po prostu osobiste predyspozycje. Zygmunt Freud wyraził następujący nieco zbyt radykalny pogląd: nie możność zaśnięcia to nie możność spełnienia seksualnego. Kolejnym rodzajem jest bezsenność uwarunkowana organicznie. Należałoby tu mówić o zaburzeniu snu. I tak na przykład przy niewydolności serca zaśnięcie jest utrudnione przez duszności, a w chronicznych chorobach dróg oddechowych przez kaszel. Mężczyźni z powiększonym gruczołem krokowym muszą w nocy wstawać do toalety. Trzecią postacią bezsenności jest bezsenność związana z okresem przekwitania. Jest to dość częste zjawisko. Może być uwarunkowana hormonalnie, podobnie zresztą jak hormonalnie uwarunkowana jest bezsenność przy nadczynności tarczycy.